Einstein Telescope

Einstein Telescope wordt een ondergronds observatorium voor het meten van zwaartekrachtsgolven. Krachtige laserstralen kaatsen tussen ijskoude, trillingvrije spiegels aan uiteinden van kilometers-lange vacuümtunnels. Dit is fundamentele wetenschap in pure vorm. Dit is Big Science, vergelijkbaar met CERN in Zwitserland.

De investering in de telescoop bedraagt € 2 miljard. Deze investering hoeft Nederland niet alleen te dragen. Ervaring leert dat het gastland ongeveer 45% betaalt, andere deelnemende landen betalen de overige kosten. Rond 2025 besluit een nog te vormen internationaal gremium of Einstein Telescope naar Nederland komt of naar Italië gaat. De bouwtijd is bijna 10 jaar, het is een toonaangevend internationaal project met een grote potentiële impact op de Nederlandse wetenschap, economie en maatschappij. Een unieke kans. Fundamenteel onderzoek is essentieel voor het verdienvermogen van Nederland op de middellange en vooral lange termijn. Onderzoek van het Internationaal Monetair Fonds heeft dat recent nog bevestigd (World Economic Outlook 2021). Impactonderzoek laat zien dat de multiplier voor deze investering ongeveer 3 bedraagt.

Hoofddoel van het Nationaal Groeifonds is nu te investeren in unieke projecten waar we nog heel lang de vruchten van kunnen plukken. Als Nederland in 2024 een volwaardige kandidatuur wil presenteren met voldoende steun van andere landen, dan is nu het moment om te investeren in de voorbereidingen ter waarde van € 42 miljoen. En ook om een reservering te maken voor de investering van € 870 miljoen voor de Nederlandse inbreng in de bouw. Zonder significante reservering aan Nederlandse zijde komt Einstein Telescope niet naar Nederland.