De mobiliteitssector is een grote bron van uitstoot van CO2, stikstof, fijnstof en geluid. Daarom zijn er ook binnen de scheepvaart diverse initiatieven om de uitstoot drastisch te verminderen. Het project Zero Emission Services (ZES) omvat de doorontwikkeling van een nieuw energiesysteem voor de verduurzaming van de binnenvaart. Het bevat een volledig producten- en dienstenpakket gebaseerd op verwisselbare batterijcontainers met groene stroom, laadstations en technische ondersteuning. Dit ‘pay per use’-systeem maakt batterij-elektrisch varen betaalbaar voor scheepseigenaren. Het project draagt bij aan de verduurzaming van de binnenvaartsector, een sector met een groot aandeel in de Nederlandse economie.
Waaraan werkt het project?
ZES werkt aan het (door)ontwikkelen van de batterijen en aan een goed en stabiel laadnetwerk voor volledig batterij-elektrisch aangedreven binnenvaartschepen. De uiteindelijke doelstelling van het project is om met behulp van modulaire energiecontainers, binnenvaartschepen emissieloos te laten varen. Deze schepen 'pendelen' heen en weer tussen nog aan te leggen laadstations in de nabijheid van containerterminals. De laadstations zijn gepland op de belangrijkste binnenvaartroutes in Nederland. Door de bijdrage uit het Nationaal Groeifonds groeit het aantal schepen en laadstations daarna zonder subsidie verder. Dit zorgt voor het bereiken van belangrijke nationale en internationale duurzaamheidsdoelen voor de binnenvaart
Wat is het budget?
Zakje met geld Financiering toegekend 50,2 miljoen. Voorwaardelijk toegekend n.v.t. Reservering n.v.t. Bedragen in miljoenen euro's.
Wat zijn de beoogde resultaten van het project?
- Realisatie van 8 docking stations (laadstations voor de (batterijen van) schepen) en een investeringsbeslissing voor 6 docking stations.
- De aanschaf van 72 energiecontainers (1e generatie 2 MWh per unit / 2de generatie 2,9 MWh per unit).
- 30-45 schepen die na ombouw gebruik maken van het netwerk van laadstations en batterij-containers dat door ZES is gerealiseerd.
Wat zijn de belangrijkste economische en maatschappelijke effecten voor Nederland?
- Het project biedt kansen voor het vermarkten van kennis en technologie naar het buitenland en verstevigt hiermee de leidende rol van Nederland op het gebied van binnenvaart.
- Zero emissie binnenvaart op batterijcontainers heeft belangrijke spillover-effecten op andere sectoren, zoals op andere modaliteiten (bijvoorbeeld trucks), op andere toepassingen (bijvoorbeeld generatoren voor bouwplaatsen) en naar een toekomstbestendig energiesysteem. Een modaliteit is de manier van vervoer waarmee goederen van laadpunt naar lospunt worden gebracht.
- Met een overgang van diesel-aangedreven binnenvaart naar volledig elektrisch aangedreven vervoer, zet de binnenvaartsector een belangrijke stap in het reduceren van CO2, stikstof, fijnstof en geluid.
- Het verbeteren van de concurrentiepositie van binnenvaart ten opzichte van trucks leidt tot minder vervoer over der weg. Dit heeft een positief effect op emissies en leidt tot minder opstoppingen op de weg.
Het project Zero Emission Services aan het woord
In onderstaande video vertelt Michael Beemer (CEO van ZES) meer over het project:

Deze video gaat over Zero Emission Services en de binnenvaart verduurzamen. De video duurt 2 minuten en 26 seconden.
Containerschip vaart gestaag op een rivier.
Op de containerhaven zijn mensen aan het werk.
Zachte sfeer muziek bouwt langzaam op.
Spreker: Michael Beemer, CEO Zero Emission Services
Michael staat op een groot leeg stuk in de haven met in de achtergrond hoog gestapelde containers en een grote hijskraan.
Michael: 'De steun van Nationaal Groeifonds is onwijs waardevol, want door het elektrificeren van de binnenvaart, dus het verduurzamen van de binnenvaart, verminderen wij uitstoot. En dat heeft één op één impact op het klimaat.
Dus schonere lucht, schoner water, eigenlijk dus een schonere leefomgeving.'
De hijskraan komt in beweging.
Michael: 'ZES staat voor Zero Emission Services en we hebben eigenlijk een hele mooie doelstelling. Een missie. En dat is het realiseren van een 100% zero emission binnenvaartsector.'
Michael bespreekt wat met een collega en loopt daarna een trap op waar hij boven handen schudt met schipper David, ze beginnen een gesprek.
Michael: 'De binnenvaartsector is groot in Nederland en we hebben een zeer uitgebreid
binnenwateren netwerk, waarlangs wij onze laadlocaties kunnen realiseren.'
Een groot containerschip draait langzaam om en er luidt een toeter.
Michael: 'We hebben momenteel drie locaties operationeel. Als het gaat om de schepen; we hebben nu twee schepen varen op de ZES-technologie.'
Een containerschip meert aan bij de kade en je hoort het harde gebrom van de boot.
David praat over een walkie talkie.
David staat in de stuurhut van een containerschip met de containerhave in de achtergrond.
Tweede spreker: David Donkerbroek, schipper MS Den Bosch Max Groen.
David: 'Wij zijn op de Den Bosch Max Groen, een van de eerste elektrische schepen. Wij zijn in Alblasserdam momenteel om batterijen te wisselen.'
Een man op het schip gooit een groot touw met een lus naar iemand anders op de kade. De ander pakt het touw op om vast te maken.
Michael: 'De verwisselbare batterijen worden gebouwd in twintig voet vrachtcontainers. Dat noemen we onze ZES-packs. Een binnenvaartschip komt aan bij een terminal met een lege ZES-pack aan boord.'
Op de haven rijden vrachtwagens rond en worden er containers verplaatst.
Michael: 'Er staat een opgeladen ZES-pack aan de kade. Deze worden gewisseld en het schip kan zijn vaart voortzetten.'
Een man laadt samen met een hijskraan een accu op de boot
David: 'Gemiddelde schepen die varen rond de vijftien kilometer per uur en die verbruiken zo'n 200 liter per uur aan brandstof. Ja, dat is dat is gewoon immens.
Een zwerm vogels vliegt over de Gouwe
Michael: Voor mensen die langs de Gouwe wonen, die ervaren nu dat een binnenvaartschip langskomt geluidloos, en dat schijnt echt een hele mooie ervaring te zijn.
David: Ik denk dat het ten eerste al veel rustiger is want je hebt geen generator meer draaien.
David heeft de walkie talkie weer in handen en zegt:
- They are going to take the starboard battery now.
David: Ten tweede, een stuk schonere lucht. Als wij volledig emissieloos varen dan geeft dat natuurlijk een goed voorbeeld voor de rest. En dat zou een hele grote kettingreactie kunnen worden.
Michael: ZES heeft met steun van het Nationaal Groeifonds kunnen investeren in laad-infrastructuur, investeren in de verwisselbare batterij containers, en investeren in het ombouwen van schepen. We werken met tientallen partners. En samen kunnen we deze verduurzaming in de binnenvaart mogelijk maken.
Er worden werkzaamheden op de haven uitgevoerd en voor de haven ligt een containerschip.
Rustige muziek valt langzaam weer weg.
Een groen en wit vlak met daarop de logo's van Nationaal groeifonds, nextgenerationeu en rijksoverheid. De tekst erbij zegt: Benieuwd naar meer inspirerende verhalen over projecten die worden gefinancierd door het Nationaal Groeifonds? Ga naar www.nationaalgroeifonds.nl/projecten-in-praktijk
Overzicht van het project
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) is verantwoordelijk voor het project. Om het project te realiseren werkt IenW samen met het bedrijf Zero Emmission Services en partijen uit de (binnenvaart)sector.
Waar vindt u actuele informatie over het project?
Actuele informatie over het project is te vinden op de website van Zero Emission Services.
