We draaien de kraan open en verwachten schoon water. Maar achter die vanzelfsprekendheid schuilt een groeiende uitdaging: meer verontreiniging, periodes van droogte en een toenemende vraag vanuit huishoudens, landbouw en industrie. De watertechsector ontwikkelt innovatieve oplossingen om water schoon en beschikbaar te houden. UPPWATER wil deze ontwikkelingen versnellen, vertelt programmadirecteur Heleen Sombekke: “Goede waterkwaliteit is een randvoorwaarde voor leven, wonen, werken en recreëren.” Met steun van het Nationaal Groeifonds voert UPPWATER onderzoek, pilots en demonstraties uit die innovaties sneller toepasbaar maken. Zo blijft schoon en betrouwbaar water ook in de toekomst beschikbaar.

Heleen Sombekke, programmadirecteur UPPWATER, bij de rioolwaterzuivering in Enschede

Slimme oplossingen voor waterbeheer

UPPWATER is een innovatieprogramma gericht op watertechbedrijven die technologie ontwikkelen voor zuivering, hergebruik en monitoring van water. Denk aan oplossingen voor drinkwaterproductie, afvalwaterzuivering en het geschikt houden van industriewater voor productieprocessen. Ook slimme sensoren en digitale toepassingen spelen een rol: zij meten waterkwaliteit en vertalen meetdata naar betere keuzes, waardoor zuiveringen efficiënter en stabieler draaien.

Water hergebruiken in plaats van verspillen

Drinkwaterbedrijven, waterschappen en waterverbruikende industrieën zijn belangrijke gebruikers van deze technologieën. In sommige regio’s is onvoldoende drinkwater beschikbaar voor productieprocessen. “Bedrijven kunnen daardoor niet uitbreiden of zich vestigen,” zegt Heleen. “Met slimme watertechnologie kun je water besparen en opnieuw gebruiken. Dat maakt het verschil tussen stilstand en doorgroeien.” 

Op de rioolwaterzuivering in Enschede wordt bijvoorbeeld een extra zuiveringsstap gebouwd om medicijnresten uit afvalwater te verwijderen. “We worden ouder en gebruiken meer geneesmiddelen. Een deel daarvan komt via het riool in het oppervlaktewater terecht,” legt Heleen uit. Met nieuwe technologie worden deze stoffen verwijderd, waardoor ecosystemen gezonder blijven en het water mogelijk opnieuw als industriewater kan worden gebruikt.

Betrouwbaar water als fundament voor brede welvaart

De impact van waterinnovatie is niet altijd zichtbaar, maar wel merkbaar. “Voor leven, wonen, werken en recreëren is goede waterkwaliteit onmisbaar,” zegt Heleen. Schonere lozingen zorgen voor gezondere beken en rivieren, terwijl hergebruik van water drinkwaterbronnen ontlast en ruimte biedt voor nieuwe woningen en bedrijven. “Als bedrijven hier kunnen blijven produceren dankzij slimme oplossingen, behouden we werkgelegenheid en kennis.” Zo draagt UPPWATER bij aan economische groei en brede welvaart, zowel via huidige investeringen als door een toekomstbestendige watersector.

Doorbraak dankzij durfkapitaal voor innovatie

De steun van het Nationaal Groeifonds is daarbij doorslaggevend. Met € 135 miljoen, verspreid over tien jaar, kunnen risicovolle innovatiestappen worden gezet die anders moeilijk van de grond komen. “Eindgebruikers zijn begrijpelijkerwijs voorzichtig,” zegt Heleen. “Bij drinkwater wil je geen risico nemen. Dankzij de financiële steun kunnen we demonstraties op grote schaal uitvoeren, waardoor de drempel voor toepassing lager wordt.” Ook de betrokkenheid van departementen en uitvoeringsorganisaties helpt om tempo te maken. Toepassing in Nederland versterkt bovendien de internationale positie van bedrijven: als technologie hier werkt, groeit het vertrouwen in het buitenland.

Waar onderzoek, bedrijven en praktijk elkaar versterken

UPPWATER werkt met een consortium waarin partners verschillende programmalijnen uitvoeren: van fundamenteel onderzoek tot pilots, demonstraties en marktontwikkeling. Iedere partner is verantwoordelijk voor eigen inhoud en budget, terwijl de kracht zit in de samenhang. “We willen de hele keten verbinden: van idee in het lab tot toepassing in de markt,” zegt Heleen. Door samenwerking vinden grote en kleine bedrijven elkaar, koppelen digitale start-ups hun kennis aan bestaande waterorganisaties en bereiken innovaties sneller de praktijk. Zo laat UPPWATER zien dat investeren in innovatie essentieel is voor schoon water én een sterke economie.

Meer weten?

Lees meer over het project UPPWATER en ontdek andere impactvolle projecten van het Nationaal Groeifonds.